Tác giả: Robert Schumann
Thời gian sáng tác: từ tháng 9 đến tháng 12 năm 1842
Công diễn lần đầu: tại Gewandhaus, Leipzig vào ngày 8 tháng 1 năm 1943
Thời lượng: 30 phút
Tổng phổ: violin 1, violin 2, viola, cello, piano
Tác phẩm có 4 chương:
I – Allegro brillante
II – In modo d’una marcia
III – Scherzo (Molto vivace) & Trio I & II
IV – Finale: Allegro manon troppo
Ngũ tấu piano giọng Mi giáng trưởng của Schumann là một trong những tác phẩm quan trọng nhất của thể loại này và cũng là một trong không nhiều những ngũ tấu piano xuất hiện thường xuyên trong danh mục biểu diễn. Tác phẩm được phác thảo trong tháng 9 và hoàn thành vào tháng 12 năm 1842. Mendelssohn đã đưa tác phẩm này vào trong một chương trình biểu diễn có tính chất riêng tư vào ngày mùng 6 tháng 12 năm 1842, và Clara Schumann – người được đề tặng tác phẩm này – đã lần đầu tiên đưa tác phẩm ra biểu diễn trước công chúng tại Gewandhaus, Leipzig vào ngày 8 tháng 1 năm 1843.
Chương 1 có rất nhiều sắc thái, ngay khi bắt đầu là một chủ đề chính táo bạo, bùng nổ rồi tan ra trong những giai điệu trữ tình. Chủ đề 2 phát triển trên âm thanh của cây đàn cello. Sự phát triển này hoàn toàn dựa trên chủ đề 1, piano chống đỡ lại dàn dây với những nốt móc đơn rất đặc trưng.
Chương 2 chậm là 1 rondo, với những nhịp nhanh của giai điệu hành khúc đóng vai trò như điệp khúc, với 2 đoạn chen tương phản nhau, nét đặc biệt là đoạn đầu tiên phóng khoáng ở giọng Đô trưởng, đoạn 2 chen ngang với sức mạnh bão tố ở giọng Fa thứ (Agitato) với những chùm 3 bão táp của piano và những dự đoán u ám của dàn dây.
Chương 3 là một khúc Scherzo, mở đầu khá dồn dập. Chương này gồm có 2 Trio. Trio đầu tiên ở giọng Son giáng trưởng, Trio thứ 2 quay cuồng ở giọng La giáng thứ với chất liệu âm nhạc gipsy Hungary quen thuộc và rất được yêu mến của Brahms.
Chương 4 lại là một rondo, với một chủ đề kiên quyết được xuất hiện và tái hiện trong những giọng “buồn”: bắt đầu là giọng Son thứ, tiếp nối là Si thứ sau đoạn chen đầu tiên và ở giọng Son thăng thứ sau đoạn thứ 2. Phần phát triển là một đoạn đối thoại đầy kịch tính giữa piano và dàn dây. Chương cuối kết thúc một cách khéo léo đúng hơn là một tính toán tỉ mỉ, một coda viết theo hình thức phức điệu với chủ đề chính của phần đầu tiên tỏa sáng mang đến cảm giác đồng nhất trong toàn bộ tác phẩm.
Cobeo (nhaccodien.info) tổng hợp