Thông tin chung

Thời gian sáng tác: Năm 1749.
Công diễn lần đầu: 27/4/1749 tại Green Park, London.
Độ dài: Khoảng 18 phút.
Thành phần dàn nhạc: Ban đầu theo lệnh của vua George II, Handel sáng tác dành cho dàn nhạc hơi lớn với 24 oboe, 12 bassoon, contrabassoon, 9 horn, 9 trumpet và timpani, ngoài ra có thể có hoặc không side drum. Ngày 27/5/1749, trong buổi biểu diễn lần đầu tại phòng hoà nhạc ở Foundling Hospital, London, Handel đã soạn lại tổng phổ cho tổ khúc này với 3 oboe, 2 bassoon, contrabassoon, 3 horn, 3 trumpet, timpani, harpsichord và dàn dây.
Tác phẩm có 5 chương:
Chương I – Overture (Adagio – Allegro – Lentement – Allegro)
Chương II – Bourrée
Chương III – La Paix (Largo alla siciliana)
Chương IV – La Réjouissance (Allegro)
Chương V – Menuet I và II

Hoàn cảnh sáng tác

Năm 1749 kỷ niệm một năm ngày ký hiệp ước Aix-la-Chapelle kết thúc cuộc chiến tranh Kế vị Áo (1740-1748). Nhằm tổ chức một lễ tôn vinh hoành tráng, nhà vua của vương quốc Anh George II đã đề nghị Handel sáng tác một tác phẩm nhân dịp này. Sinh ra ở Đức, học tập âm nhạc chủ yếu tại Ý và giờ đây trở thành một nhà soạn nhạc được tôn kính nhất nước Anh, đương nhiên Handel chứ không phải bất kỳ nhà soạn nhạc nào khác sẽ là người được hoàng gia trao cho trọng trách này.
Nhà vua George II là người rất hâm mộ Handel. Ông cũng có nguồn gốc Đức giống như nhà soạn nhạc và chính là người đầu tiên khởi xướng việc đứng lên khi nghe trích đoạn Hallelujah trong vở oratorio Messiah của Handel – một nghi thức bất thành văn mà ngày nay rất nhiều người tuân thủ. Không hướng nội và thành kính như Bach, Handel đã đi du lịch rất nhiều nơi bên ngoài nước Đức. Âm nhạc của ông hướng ngoại và mang tính quốc tế rất cao. Phong cách của ông kết hợp giữa đối âm nghiêm khắc và kỷ luật của người Đức kết hợp với tính đơn giản và dễ tiếp cận của người Ý cũng như sự nhảy cảm về màu âm và sắc thái của người Pháp. Và như một lẽ tất nhiên, sau khi tới Anh, âm nhạc của ông còn có thêm tính khoa trương và oai nghiêm của hoàng gia.
Với quy định khắt khe của George II, người vốn rất yêu thích các nhạc cụ bộ hơi và bộ gõ, âm nhạc của tác phẩm mới này không được phép có sự xuất hiện của dàn dây. Vì vậy, Handel đã quyết định trái với mong muốn của mình rằng biên chế của các nhạc cụ sẽ gần với một dàn quân nhạc với 24 oboe, 12 bassoon, contrabassoon, 9 horn, 9 trumpet và 6 chiếc timpani. Cũng trái với ý muốn của nhà soạn nhạc, một buổi diễn tập đã được diễn ra 6 ngày trước buổi biểu diễn chính thức. Tuy nhiên, đây lại là một trong những buổi tổng duyệt nổi tiếng và đông đúc nhất trong lịch sử hoà nhạc cổ điển. Ngày 21/4/1679, khoảng 60 nhạc công tham gia diễn tập tại Vauxhall Gardens, nằm trên bờ Nam của sông Thames và hơn 12 nghìn khán giả đã bỏ ra mỗi người 2 shilling và 6 xu để theo dõi, tạo nên vụ “tắc đường đầu tiên” kéo dài 3 giờ đồng hồ tại cầu London. 6 ngày sau, ngày 27/4/1679, buổi công diễn chính thức được diễn ra. Tuy nhiên, sự kiện này mang đến nhiều tai tiếng hơn là thành công. Nguyên nhân không đến từ âm nhạc của Handel mà do thời tiết quá xấu, mưa nhiều làm giảm sự nhiệt tình của người tham gia cũng như khiến các màn bắn pháo hoa kém lung linh hơn. Bên cạnh đó, một phần sân khấu bị thiêu rụi và có 2 người thiệt mạng. Một màn ra mắt bi thảm cho một tác phẩm tuyệt vời.
Đúng một tháng sau đó, ngày 27/5/1679, trong buổi biểu diễn đầu tiên của tác phầm tại một phòng hoà nhạc, ở Foundling Hospital, London. Âm nhạc cho lễ hội Pháo hoa hoàng gia của Handel đã được trình diễn với một tổng phổ được nhà soạn nhạc sửa đổi. Ông đã giảm bớt số lượng nhạc cụ hơi và gõ đồng thời đưa dàn dây vào tác phẩm theo đúng ý muốn ban đầu của mình. Thông qua cảm giác độc đáo và các giác quan nhạy bén của mình, Handel đã tạo ra một tác phẩm xuất sắc với một kết cấu vững chãi, một dải âm thanh đa dạng, nhiều màu sắc tạo ra động lực đấy hứng khởi và phấn khích.

Nội dung tác phẩm

Cũng giống như một tổ khúc giao hưởng nổi tiếng khác của Handel là Nhạc nước, tác phẩm này cũng mở đầu bằng một Overture Pháp. Tuy nhiên mặc dù có phong cách Pháp nhưng chương nhạc mang cấu trúc Ý nhiều hơn. Thay vì một fugue truyền thống trong đoạn Adagio mở đầu, Handel đã viết một Allegro theo phong cách concerto grosso của Ý, khai thác sự tương phản giữa trumpet và horn, oboe và bassoon, trong mỗi phần riêng biệt. Tiếp theo là một Bourrée ngắn gọn, thanh thoát, đơn giản. Khai thác âm khu cao của các nhạc cụ, những đường nét tinh tế của chương nhạc mang đến màu sắc tương phản với sự đồ sộ, mạnh mẽ của chương đầu.
Trọng tâm của tác phẩm nằm ở 2 chương nhạc tiếp theo, được Handel đặt tên nhằm nhấn mạnh cho sự kiện trọng đại này. La Paix (Hoà bình) là một điệu siciliana đồng quê mà Handel thường sử dụng trong các tác phẩm thanh nhạc của mình. Nhịp điệu trong các chùm 3 cũng như giai điệu nhẹ nhàng gợi lên không gian yên tĩnh. Sự độc lập của bè horn, trọng tâm trong tiếng oboe mô phỏng tiếng chim hót vui tai gợi lên sự bình dị và thanh thản. La Réjouissance (Niềm vui) có lẽ là chương nhạc nổi tiếng nhất của tác phẩm. Sau này, với không khí tưng bừng và vui tươi của mình, nó thường được dùng làm âm nhạc trong đám cưới hoặc các sự kiện mang tính lễ hội. Điệp khúc được chơi 3 lần: lần 1 với trumpet, kèn gỗ và dàn dây, lần 2 là horn và kèn gỗ, lần 3 là toàn bộ dàn nhạc.
Hai bản minuet sau đó đóng vai trò kết thúc cho toàn bộ tác phẩm. Ban đầu chỉ có một minuet thanh lịch ở giọng Rê thứ với trọng tâm trong oboe và dàn dây nhưng Handel cảm thấy rằng bản nhạc cần có màn kết trang trọng hơn nên đã viết thêm một minuet thứ 2 với âm nhạc trở lại giọng chính Rê trưởng mang tính trang nghiêm và nghi lễ với trumpet, horn và timpani khép lại một tác phẩm trong không khí hoành tráng và tưng bừng.
Nhạc nước và Âm nhạc cho lễ hội Pháo hoa hoàng gia là hai trong số những tác phẩm dành cho dàn nhạc nổi tiếng nhất của Handel và đều bắt nguồn từ những lễ hội xa hoa ngoài trời của hoàng gia Anh. Nếu coi năm Bach qua đời 1750 là năm kết thúc kỷ nguyên huy hoàng của thời đại Baroque, Tổ khúc âm nhạc này, được sáng tác chỉ 1 năm trước đó, là một trong những vinh quang muộn màng của âm nhạc phong cách này.
Nguồn:

Bình luận Facebook