Âm nhạc: Wolfgang Amadeus Mozart
Libretto: Emanuel Schikaneder
Công diễn lần đầu: tại Vienna vào ngày 30 tháng 9 năm 1791
Nhân vật: Loại giọng
Pamina: Soprano
Tamino: Tenor
Nữ hoàng đêm tối: Soprano
Sarastro: Bass
Papageno: Baritone
Papagena: Soprano
Monostatos: Tenor
Tóm tắt nội dung
Màn 1: Ba nữ tì của nữ hoàng đêm tối cứu hoàng tử Tamino khỏi cơn ngất lịm khi bị nhiễm nọc độc của một con rắn lớn. Khi họ quay trở về để tâu mọi chuyện với Nữ hoàng đêm tối thì anh chàng bẫy chim Papageno nhảy xổ ra và khoe khoang với Tamino rằng chính anh ta chứ không phải ai khác đã cứu anh ta khỏi con rắn. Ba nữ tì trở lại và đưa cho Tamino chân dung công chúa Pamina, con gái yêu của Nữ thần đêm tối. Hiện giờ, Pamina đã bị một con quỷ là Sarastro bắt làm nô lệ. Ba nữ tì còn ngay lập tức khóa miệng anh chàng Papageno vì tội nói dối. Khi nhìn thấy bức chân dung của nàng Pamina xinh đẹp, duyên dáng, hoàng tử Tamino đã yêu nàng say đắm (“Dies Bildnis ist bezaubernd schön”). Nữ hoàng đêm tối đột ngột xuất hiện với với những chùm sấm sét kinh hoàng, bà ta tỏ ra hết sức đau buồn vì đã để mất cô con gái yêu và giao cho Tamino nhiệm vụ cứu Pamina (“Zum Leiden bin ich auserkoren”). Ba nữ tì liền đưa cho Tamino cây sáo thần, chiếc chuông bạc cho Papageno nhằm bảo vệ cả hai khi đi cứu Tamina, đồng thời chọn 3 linh hồn đi theo dẫn đường.
Monostatos, nô lệ của Sarastro, được lệnh đi theo Pamina đang vô cùng kinh hoàng, sợ hãi khi nhìn thấy bộ cánh lông chim của anh chàng Papageno. Tìm cách lẻn vào gặp công chúa Pamina, Papageno đã nói với nàng rằng, Tamino hết lòng yêu nàng và chỉ có một mong muốn lớn nhất là cứ nàng ra khỏi bàn tay quỷ dữ (“Bei Männern, welche Liebe fühlen”).
Là người dẫn đường tới đền thờ của Sarastro, Tamino tỏ ra thận trọng bởi một viên tư tế cho biết chính nữ hoàng chứ không phải Sarastro mới là một con quỷ. Được tin Pamina đã an toàn, Tamino mê hoặc những con vật trong đền thờ bằng tiếng sáo thần, sau đó, tiếng chuông của Papageno cũng vang lên. Monostatos và đoàn tùy tùng của hắn săn đuổi Papageno và Pamina nhưng tất cả đều thất bại khi nghe thấy tiếng chuông đầy ma lực của Papageno.
Sarastro, chủ nhân của đền thờ, tiến vào để làm nghi lễ và cho biết sẽ trừng trị Monostatos nếu để công chúa Pamina trốn thoát. Còn về nàng Pamina, dẫu mới chỉ nhìn thoáng qua chàng Tamino, người cùng Papageno lọt vào đền thờ, đã cảm thấy rất mực thương yêu chàng hoàng tử dũng cảm.
 
Màn 2: Sarastro nói với thầy tư tế ngôi đền rằng Tamino sẽ phải trải qua một cuộc thử thách (“O Isis und Osiris”). Nguyền rủa lời thề im lặng, Tamino đã không muốn nhớ đến những lời dối trá từ các nữ tì của nữ hoàng Đêm tối, những kẻ không thèm đếm xỉa đến anh chàng vui vẻ Papageno, người đang dần hối cải trở thành người tốt.
Nữ hoàng đêm tối xua đuổi Monostatos và xúi giục Pamina dùng dao ám sát Sarastro (“Der Hölle Rache”). Pamina khóc lóc khi phải đương đầu với tình huống khó khăn này (“In diesen heil’gen Hallen”).
Anh chàng phàm ăn Papageno đã nhanh chóng vi phạm lời thề mới và thích trêu đùa một người đàn bà lắm mồm già nua, người ngay lập tức biến mất khi được hỏi tên. Còn riêng Tamino vì lời thề nên không dao động, trái tim của Pamia như bị tan vỡ: nàng không hiểu vì sao anh lại im lặng (“Ach, ich fühl’s”).
Viên tư tế báo tin cho Tamino rằng chàng còn phải trải qua 2 đợt thử thách nữa mới hoàn tất nhiệm vụ. Papageno, người đã vi phạm lời thề, ngay lập tức bị loại trừ khỏi đợt thử thách, nhưng vẫn biện hộ cho việc tán tỉnh (“Ein Mädchen oder Weibchen”) người phụ nữ già nua kia. Khi anh chàng thề nguyền chung thủy, thì bà ta sẽ ngay lập tức trở lại là nàng Papagena trẻ trung, xinh đẹp.
Sau khi được các linh hồn khuyên nhủ hãy bỏ ý định tự vẫn vì tuyệt vọng, Pamina đi tìm Tamino và cùng chàng vượt qua thử thách cuối cùng là lửa và nước, dưới sự che chở của cây sáo thần.
Papageno đã được các linh hồn cứu khỏi ý định tự tử, họ còn khuyên anh chàng nhớ dùng đến cái chuông thần, vật sẽ giúp anh tìm được hạnh phúc đích thực. Khi đó, Papagena xuất hiện và cả hai đều mong muốn xây dựng tổ ấm hạnh phúc (“Papageno! Papagena!”).
Nữ hoàng đêm tối, ba người nữ tì của bà ta và Monostatos tấn công đền thờ nhưng đều bị đánh bại và bị trục xuất khỏi vương quốc. Sarastro đưa Pamina và Tamino ra trước đám đông như vị thần Isis, Osiris, và trong bài ca ngợi ca lòng dũng cảm, tình yêu, sự trí tuệ.
Thanh Nhàn (nhaccodien.info) dịch