beethoven piano sonata số 8 pathetique

Thông tin tác phẩm

Tác giả: Ludwig van Beethoven.
Tác phẩm: Sonata piano số 8 “Pathétique” giọng Đô thứ, Op. 13
Thời gian sáng tác: Năm 1798.
Độ dài: Khoảng 18 phút.
Đề tặng: Tác phẩm được đề tặng cho người bạn của nhà soạn nhạc, Hoàng thân Karl von Lichnowsky.
Tác phẩm có 3 chương:
Chương I – Grave – Allegro di molto e con brio
Chương II – Adagio cantabile
Chương III – Rondo: Allegro

Hoàn cảnh sáng tác bản sonata

Sonata piano số 8 là tác phẩm hiếm hoi có tên gọi ngay khi Beethoven còn sống và được ông chấp nhận. Grande Sonate pathétique là cái tên xuất hiện trên ấn phẩm ra đời năm 1799, một năm sau khi tác phẩm được hoàn thành. Theo nhiều nhà nghiên cứu, không phải do chính Beethoven đưa ra mà là gợi ý ban đầu của nhà xuất bản do ấn tượng với tính chất bi kịch và cũng nhằm mục đích gợi lên và nhấn mạnh cảm xúc của tác phẩm, Beethoven đã chấp thuận đề xuất này.

Các nhà âm nhạc học cho rằng, bản nhạc này của Beethoven chịu ảnh hưởng từ Sonata piano K. 457 của Mozart do có một số đặc điểm chung: cùng ở giọng Đô thứ, chương II cũng có một chủ đề với giai điệu gần tương tự nhau. Ngoài ra, một tác phẩm nữa cũng có ảnh hưởng lên “Pathétique” là Partita cho piano số 2 giọng Đô thứ của Bach khi cùng có chương I được ghi chú Grave, chia sẻ nhịp điệu chấm dôi, những đường nét hài hoà và kết cấu chương nhạc. Hơn nữa, 4 nốt đầu tiên trong chương Andante của Partita: Son, Đô, Rê, Mi giáng và được lặp lại nhiều lần được tìm thấy trong “Pathétique” là những nốt đầu tiên của chủ đề 2 chương I và chủ đề chính của chương III.

Phân tích tác phẩm Sontata Pathetique

Chương I bắt đầu với một phần giới thiệu chậm rãi, bi thảm với sự tương phản rõ nét của cường độ và các thang âm. Một motif 6 nốt đặc biệt sẽ xuất hiện nhiều lần trong chương nhạc với những kết cấu và giọng khác nhau. Phần mở đầu này là một phần quan trọng trong chương nhạc, nó sẽ trở lại trong những phần quan trọng của chương nhạc như trước phần phát triển và trong đoạn cuối của phần tái hiện, nơi những khoảng lặng thay thế cho những hợp âm ban đầu. Chủ đề chính xuất hiện trong âm vực khoảng 2 quãng tám với những nốt staccato. Chủ đề bất ngờ xuất hiện ở giọng Mi giáng thứ khá xa lạ thay vì giọng trưởng song song thường gặp hơn. Sau đó âm nhạc được chuyển sang giọng Mi giáng trưởng với việc chủ đề thứ ba xuất hiện. Theo đúng tổng phổ gốc, Beethoven yêu cầu piano phải lặp lại phần trình bày. Tuy nhiên, nhiều nghệ sĩ sau này đã vào thẳng phần phát triển. Ba chủ đề của chương nhạc đều được trở lại trong phần tái hiện, tuy nhiên ở những giọng khác nhau. Chương nhạc kết thúc trong một coda kịch tính có nhắc lại phần Grave đầu chương. Đây cũng là chương nhạc hiếm hoi xuất hiện khá nhiều những nốt móc tứ.

Chương II là một khúc Adagio biểu cảm, tiêu biểu cho chương chậm trong thời kỳ Cổ điển. Một giai điệu có thể hát lên được (cantabile) chiếm vị trí chủ đạo, được xuất hiện 3 lần trong chương, đều ở giọng La giáng trưởng, cách nhau bằng 2 đoạn chen tinh tế mang đến hình thức rondo đơn giản cho chương nhạc. Giữa chương nhạc, Beethoven bộc phát một cơn giận giữ ngắn ngủi, mang phong cách của “Bão táp và Xung kích”, một trào lưu nghệ thuật điển hình của Đức thế kỷ 18, nhưng đã được sức mạnh êm đềm của giai điệu chính xoa dịu.

Chương III là một rondo mở đầu với một giai điệu nhỏ nhắn, hồn nhiên, duyên dáng. Chương nhạc có một cấu trúc mở rộng, giai điệu hấp dẫn, pha trộn giữa sự duyên dáng và đam mê vả cả những không khí u ám của chương I trở lại trong giây lát. Chủ đề chính của chương nhạc mang dáng dấp của chủ đề thứ 2 chương I xuất hiện 3 lần và trong lần cuối, sự căng thẳng kịch tính tăng lên. Phần kết bùng nổ, đưa tác phẩm kết thúc trở lại trong chủ âm Đô thứ.

Sonata piano số 8 đóng một vai trò quan trọng trong sự nghiệp của Beethoven. Sự thành công của tác phẩm đã đưa danh tiếng của ông với tư cách nhà soạn nhạc lên hàng đầu, thay vì chỉ là một nghệ sĩ piano. Bên cạnh đó, tác phẩm còn chứa đựng những đặc điểm âm nhạc mang tính cách mạng mà sẽ được Beethoven phát huy mạnh mẽ trong thời gian sau đó.

Ngọc Tú (nhaccodien.info)

Tổng phổ của bản sonata

Bình luận Facebook