Âm nhạc: Richard Wagner
Libretto: Richard Wagner
Công diễn lần đầu: ở Königliches Hof-Theater, Dresden vào ngày 19/10/1845. Richard Wagner dàn dựng và chỉ huy.
Nhân vật: Loại giọng
Tannhäuser: Tenor
Elisabeth (cháu gái lãnh chúa): Soprano
Wolfram: Baritone
Venus: Mezzo-soprano
Tóm tắt nội dung
Màn 1: Nước Đức thời Trung cổ. Trên ngọn núi thần Venusberg, nơi ở của Venus, chàng ca sĩ hát rong Tannhäuser đang ngợi ca nhiệt tình vẻ đẹp của nữ thần, người mà hơn một năm qua đã giữ chân chàng. Venus hứa rằng sẽ có một buổi tiệc thịnh soạn khi chàng ngỏ ý xin nàng sự tự do, nhưng nàng nguyền rủa trên sự hy vọng được cứu rỗi của chàng nếu chàng chìm đắm trong sự hoan lạc và sự khổ đau của trần thế. Chàng đáp ứng yêu cầu của nữ thần, và thề trên Đức Mẹ đồng trinh Mary, ngay lập tức ngọn Venusberg biến mất.
Tannhäuser thấy mình đang đứng ở một thung lũng đầy nắng gần tòa lâu đài Wartburg, nơi những người hành hương đang đi qua, khiến chàng phải thốt lời tán dương phép màu nhiệm của thần thánh. Tiếng tù và loan báo lãnh chúa Hermann và những hiệp sĩ của ông ta đến, nhận ra người bạn bị mất tích lâu nay và mời chàng vào lâu đài. Một trong số đó là Wolfram von Eschenbach, nhắc nhở với chàng rằng trước đó chàng đã chiếm lấy được tình yêu Elisabeth, cô cháu gái xinh đẹp của lãnh chúa, bằng một bài hát. Nghe nhắc đến cô gái, Tannhäuser lập tức chạy đến bên nàng.
 
Màn 2: Trong tòa đại sảnh Tiếng Hát ở Wartburg, Elisabeth bày tỏ tình cảm ở nơi mà nàng lần đầu nghe tiếng hát của Tannhäuser. Wolfram ghép đôi hai người, vui vẻ hát tán tụng thần thánh. Khi những vị khách đến, lãnh chúa hứa hẹn sẽ trao Elisabeth cho ai thắng trong cuộc thi hát về tình yêu. Wolfram trình bày bằng một khúc hát về một tình yêu lý tưởng với Elisabeth, người mà hắn đem lòng yêu. Tannhäuser, linh hồn vẫn bị ám ảnh bởi Venus, điên cuồng hát một bài hát ca ngợi sự vui thú của tình yêu trần thế. Mọi người bị xúc phạm, nhưng chàng được Elisabeth bảo vệ, nàng cầu xin người chú lãnh chúa về sự mạo phạm của chàng và xin cho chàng hành hương đến Rome để chuộc tội.
Màn 3: Vài tháng sau, Wolfram phát hiện Elisabeth đang cầu nguyện buổi chiều lúc chiều trước một điện thờ ở thung lũng Wartburg. Nàng đang cố gắng trong vô vọng tìm kiếm giữa đám người hành hương bóng dáng Tannhäuser. Thất vọng, nàng cầu đến Đức Mẹ đồng trinh hãy chấp nhận linh hồn nàng lên thiên đường. Wolfram, một mình cầu nguyện vì sao đêm hãy chỉ đường cho nàng. Tannhäuser bấy giờ bước lảo đảo vì mệt mỏi đến gặp Giáo hoàng để xin người tha thứ cho sự sốc nổi của chàng. Ngài chấp nhận sẽ tha thứ mọi tội lỗi cho chàng nếu cây gậy (của Giáo hoàng) bị gãy bởi những cành hoa. Con người liều mạng ấy chỉ còn biết trông chờ vào Venus, nhưng nữ thần từ chối chàng khi tên chàng được nhắc bởi Wolfram, lúc này đang đau buồn đưa tiễn linh hồn của Elisabeth. Tannhäuser suy sụp, hấp hối khi nghe tin nàng chết. Một đội hợp xướng những người hành hương tiến vào, báo với Giáo hoàng một phép màu vừa xảy ra: cây gậy của ngài (họ đưa ra cho ngài xem) nở ra hoa.
Van Toàn (nhaccodien.info) dịch