Hãy thận trọng với điều bạn muốn

1
00:00:03,880 –> 00:00:09,920
Chàng sinh viên nhạc viện 23 tuổi Hector Berlioz

2
00:00:09,920 –> 00:00:12,640
đã đến nhà hát để xem
vở Hamlet của Shakespeare.

3
00:00:13,360 –> 00:00:16,720
Lúc đó chàng chẳng hiểu chuyện gì
đang xảy ra vì vở kịch toàn tiếng Anh

4
00:00:16,720 –> 00:00:19,680
nhưng chàng đã bị Harriet Smithson quyến rũ

5
00:00:19,680 –> 00:00:22,480
nàng là nữ diễn viên người Ai-len thủ vai Ophelia.

6
00:00:23,120 –> 00:00:24,720
Không chỉ bị quyến rũ…

7
00:00:24,720 –> 00:00:27,680
Mà còn bị mê đắm hoàn toàn.

8
00:00:27,680 –> 00:00:30,480
Chàng trở thành một kẻ đeo bám hạng nhất

9
00:00:30,480 –> 00:00:33,360
khi khiến Smithson ngập trong những lá thư tình đầy say mê.

10
00:00:34,000 –> 00:00:38,560
Những lá thư không nói những điều
mà đám đông fan nam giới của nàng chưa từng nói

11
00:00:38,560 –> 00:00:40,480
– rằng nàng rất lôi cuốn

12
00:00:40,480 –> 00:00:42,800
rằng nàng tỏa ra vẻ mê hoặc của chính Ophelia

13
00:00:42,800 –> 00:00:44,240
vân vân và mây mây…

14
00:00:44,240 –> 00:00:46,400
Hector thật độc đáo làm sao!

15
00:00:46,400 –> 00:00:50,000
Chàng thậm chí còn chẳng dùng tiếng Anh để viết thư
nên Harriet không hiểu chàng viết gì.

16
00:00:50,640 –> 00:00:54,400
Nhưng Berlioz khát khao điên cuồng vẫn không bỏ cuộc.

17
00:00:54,400 –> 00:00:58,720
Chàng thuê phòng gần phòng Harriet
để có thể bí mật theo dõi nàng.

18
00:00:58,720 –> 00:01:02,880
Chàng ‘vô tình’ va vào nàng trên phố
và lắp bắp luyên thuyên với nàng

19
00:01:02,880 –> 00:01:04,080
vẫn bằng tiếng mẹ đẻ của chàng là tiếng Pháp.

20
00:01:05,680 –> 00:01:09,200
Nhưng rồi tin đồn tệ hại nhất lan ra;

21
00:01:09,200 –> 00:01:12,240
rằng nàng đang dan díu với ông bầu của mình.

22
00:01:12,240 –> 00:01:13,200
DĨ NHIÊN RỒI…

23
00:01:14,080 –> 00:01:16,160
Bấy giờ Berlioz trở nên bấn loạn.

24
00:01:16,160 –> 00:01:19,360
Không phải chỉ là rỏ vài giọt nước mắt.

25
00:01:19,360 –> 00:01:21,600
mà là suy sụp tinh thần nghiêm trọng

26
00:01:21,600 –> 00:01:23,200
là thay đổi tâm trạng không thể kiểm soát

27
00:01:23,200 –> 00:01:24,960
là những cơn ác mộng quái ác.

28
00:01:24,960 –> 00:01:27,120
Ngày nay, bạn sẽ đi khám bác sỹ tâm thần khi bị như vậy.

29
00:01:27,120 –> 00:01:28,720
Hoặc có thể sẽ gọi đường dây nóng.

30
00:01:28,720 –> 00:01:33,920
Nhưng Berlioz đối mặt với những cảm xúc đau đớn
có lẽ theo cái cách chẳng phải là lành mạnh nhất.

31
00:01:33,920 –> 00:01:36,400
Chàng đính hôn với cô gái đầu tiên tiện đường ghé chơi.

32
00:01:36,400 –> 00:01:37,680
Chàng nuốt thuốc phiện.

33
00:01:37,680 –> 00:01:41,680
Và chàng chuyển nỗi tuyệt vọng của mình
vào một bản giao hưởng tự sự.

34
00:01:43,040 –> 00:01:46,320
Cái năm 1827 đó người ta toàn nói về Beethoven

35
00:01:46,320 –> 00:01:48,080
nhà soạn nhạc vĩ đại nhất châu Âu

36
00:01:48,080 –> 00:01:49,680
người vừa mới qua đời.

37
00:01:49,680 –> 00:01:52,080
Đó cũng chính là năm Berlioz bắt đầu say mê Beethoven.

38
00:01:52,080 –> 00:01:56,640
Thật là thất vọng… cứ nghĩ đến việc lỡ cơ hội
gặp trực tiếp Beethoven trong buổi hòa nhạc mà xem.

39
00:01:56,640 –> 00:02:01,920
Berlioz yêu cách thiên tài người Đức
truyền cảm xúc qua các bản giao hưởng.

40
00:02:01,920 –> 00:02:06,560
Vì Beethoven đã đưa âm nhạc ra khỏi
thời kỳ Cổ điển và bước vào thời kỳ Lãng mạn.

41
00:02:07,440 –> 00:02:10,080
Berlioz muốn đưa mọi thứ đi xa hơn thế.

42
00:02:10,080 –> 00:02:15,440
Chàng muốn viết một một bản giao hưởng tâm lý ly kì
làm xúc động người nghe theo bản năng.

43
00:02:15,440 –> 00:02:17,840
Chàng muốn kể một thiên tình sử đậm chất điện ảnh.

44
00:02:17,840 –> 00:02:20,240
Bạn biết cách xử lý phụ nữ trong phim của Tarantino chứ?

45
00:02:20,240 –> 00:02:25,120
Chàng thậm chí còn yêu cầu khán giả phải đọc trước
bản ghi chú chương trình rất chi tiết để hiểu

46
00:02:25,120 –> 00:02:27,280
chính xác những gì âm nhạc mô tả.

47
00:02:27,280 –> 00:02:28,800
Việc này chưa từng có tiền lệ.

48
00:02:29,360 –> 00:02:32,080
Cũng như quy mô chưa từng có của dàn nhạc,

49
00:02:32,080 –> 00:02:34,560
Dàn nhạc lớn nhất từng được tập hợp cho một bản giao hưởng.

50
00:02:35,200 –> 00:02:38,800
Chàng hoàn thành “Giao hưởng Ảo tưởng” vào năm 1830.

51
00:02:38,800 –> 00:02:41,440
Nó gồm 5 chương nhạc kéo dài gần một giờ.

52
00:02:44,960 –> 00:02:49,840
Trong chương đầu, bộ gỗ kỳ quái giới thiệu cho chúng ta
về một chàng nghệ sỹ trẻ tương tư.

53
00:02:50,480 –> 00:02:55,360
Thứ âm nhạc ngập ngừng thường xuyên bị tạm dừng
như thể thời gian đang chậm lại.

54
00:02:56,240 –> 00:03:01,360
Vì chàng nghệ sĩ của chúng ta đang mơ
và chúng ta sắp bước vào thế giới u sầu của chàng.

55
00:03:02,160 –> 00:03:05,040
Những làn sóng đam mê cuốn lên rồi lắng xuống.

56
00:03:05,920 –> 00:03:09,280
Cho nên chúng ta hiểu chàng nghệ sĩ trẻ này
cùng những cung bậc cảm xúc như tàu lượn siêu tốc…

57
00:03:09,280 –> 00:03:10,720
Gợi nhắc chúng ta về ai?

58
00:03:10,720 –> 00:03:13,520
Phải, đây là bức tự họa của Berlioz.

59
00:03:15,360 –> 00:03:19,680
Rồi chúng ta nghe thứ Berlioz gọi là ““idée fixe”” hay “ý nghĩ ám ảnh”

60
00:03:19,680 –> 00:03:22,000
chủ đề trung tâm của toàn bộ bản giao hưởng.

61
00:03:22,560 –> 00:03:25,840
Nó đại diện cho đối tượng mà chàng dành tình cảm:

62
00:03:25,840 –> 00:03:28,160
cho người yêu trong mộng của chàng

63
00:03:28,160 –> 00:03:29,280
Harriet Smithson.

64
00:03:30,000 –> 00:03:33,920
Nó bất thình lình vọt lên đầy khao khát
chỉ để hạ xuống cùng một tiếng thở dài tuyệt vọng.

65
00:03:34,480 –> 00:03:37,200
Nó bồng bềnh lơ lửng trên dàn nhạc

66
00:03:37,200 –> 00:03:41,600
mà nhịp điệu mô phỏng
nhịp tim đang tăng nhanh của chàng nghệ sĩ.

67
00:03:42,160 –> 00:03:44,720
Nó bùng nổ với niềm hân hoan vui sướng

68
00:03:44,720 –> 00:03:47,840
trước khi trở lại tâm trạng chán ngán đau đớn yếu mềm.

69
00:03:49,680 –> 00:03:53,200
Mô típ của chàng đại diện cho
con người lãng mạn dễ bị tổn thương.

70
00:03:53,200 –> 00:03:56,000
Nó len lỏi, đan xen vào ra cùng “idée fixe”

71
00:03:56,000 –> 00:03:58,480
như thể chàng đang đuổi theo người yêu trong giấc mộng.

72
00:03:59,120 –> 00:04:01,360
Chàng lần theo mùi nước hoa còn vương vất của nàng

73
00:04:01,360 –> 00:04:03,840
những cử chỉ quyến rũ trên sân khấu của nàng

74
00:04:03,840 –> 00:04:05,120
giọng nói cuốn hút của nàng.

75
00:04:05,920 –> 00:04:08,560
Nhưng “idée fixe” chế ngự chàng nghệ sĩ

76
00:04:08,560 –> 00:04:11,040
vì nàng ám ảnh nhưng lại trốn tránh chàng.

77
00:04:11,920 –> 00:04:13,280
Chàng trở nên kích động,

78
00:04:13,280 –> 00:04:16,160
thất vọng vì mối tình không thành.

79
00:04:16,160 –> 00:04:20,080
Chàng quay sang cầu nguyện
để chế ngự nỗi chán nản của mình

80
00:04:20,080 –> 00:04:24,640
và chúng ta nghe thấy bộ dây
kết bài kinh bằng từ ‘Amen’.

81
00:04:27,600 –> 00:04:30,880
Chương thứ hai bắt đầu
với hai đàn harp lung linh

82
00:04:30,880 –> 00:04:33,600
lần đầu tiên chúng được sử dụng
trong dàn nhạc giao hưởng.

83
00:04:33,600 –> 00:04:38,320
Vào thời Berlioz, bạn sẽ thường xuyên nghe đàn harp
trong một buổi dạ tiệc tại gia.

84
00:04:38,320 –> 00:04:42,080
Đó chính xác là nơi chàng nghệ sĩ có mặt
giờ hãy tưởng tượng chàng đang lo lắng.

85
00:04:42,080 –> 00:04:43,760
Chàng đang dự một vũ hội trong thành phố.

86
00:04:43,760 –> 00:04:46,960
Những đôi nhảy valse thanh nhã qua lại sàn khiêu vũ.

87
00:04:46,960 –> 00:04:49,680
Những vạt váy lụa cuộn xoáy sau lưng họ.

88
00:04:49,680 –> 00:04:54,160
Nhưng khung cảnh lấp lánh không khiến chàng sao nhãng
những ký ức về người chàng yêu.

89
00:04:54,160 –> 00:04:58,800
Bởi “idée fixe” đầy ám ảnh trở lại
khi chàng bắt gặp nàng trên sàn nhảy.

90
00:04:59,360 –> 00:05:01,600
Chủ đề của nàng đan xen cùng điệu valse

91
00:05:01,600 –> 00:05:04,640
nhưng chàng nhanh chóng lạc mất nàng
giữa các vũ công đang xoay vòng.

92
00:05:05,760 –> 00:05:09,440
Khi họ đối mặt trên sàn nhảy một lần nữa,
chàng nghệ sĩ tê liệt.

93
00:05:09,440 –> 00:05:10,960
Chỉ là chàng không biết nói gì với nàng!

94
00:05:10,960 –> 00:05:12,560
Chúng ta đều đã ở đó đúng không?

95
00:05:12,560 –> 00:05:16,320
Cũng như Berlioz không thể
duy trì sự chú ý của Harriet

96
00:05:16,320 –> 00:05:20,080
vậy nên người yêu của chàng nghệ sĩ
cũng bị cuốn vào vòng tay của người khác.

97
00:05:23,120 –> 00:05:28,160
Chán nản toàn tập,
chàng nghệ sĩ thử về quê để giải khuây.

98
00:05:28,800 –> 00:05:33,840
Giờ Berlioz khắc họa tuổi thơ mà chàng lớn lên
ở một thành phố nhỏ của Pháp gần dãy An-pơ.

99
00:05:33,840 –> 00:05:36,880
Với chương thứ ba này
chúng ta nghe thấy một “ranz des vaches” –

100
00:05:36,880 –> 00:05:41,040
một giai điệu đơn giản được các mục đồng
chơi theo cách truyền thống bằng kèn alpehorn.

101
00:05:41,600 –> 00:05:44,960
Một kèn horn Anh tham gia vào một
màn gọi đáp cùng một kèn oboe

102
00:05:44,960 –> 00:05:47,680
mà Berlioz khéo léo đặt ngoài sân khấu.

103
00:05:47,680 –> 00:05:52,560
Vì vậy, nó nghe như thể là hai mục đồng
đang giao tiếp qua một khoảng không mênh mông.

104
00:05:54,000 –> 00:05:57,040
Các đàn cello, violin và bassoon
chơi một chủ đề đại diện cho

105
00:05:57,040 –> 00:05:59,840
suy nghĩ và cảm xúc nội tâm của chàng nghệ sĩ.

106
00:05:59,840 –> 00:06:05,840
Vì chàng thưởng ngoạn vẻ đẹp của thiên nhiên
và khám phá cảm giác thanh thản bên trong.

107
00:06:06,560 –> 00:06:10,080
Có lẽ, chàng hy vọng,
nỗi cô đơn có thể sớm qua đi.

108
00:06:11,120 –> 00:06:16,640
Điều này được lấy cảm hứng nhiều từ
bản Giao hưởng “Đồng quê” của Beethoven hai mươi năm trước.

109
00:06:16,640 –> 00:06:22,160
Nhưng không giống như bản giao hưởng đó,
chàng nghệ sĩ này không tìm được sự yên bình khi trốn về quê.

110
00:06:22,800 –> 00:06:28,320
Vì các oboe và flute lại ám ảnh chàng
bằng sự trở lại của “idée fixe”.

111
00:06:28,320 –> 00:06:30,000
Đúng điều chàng cần!

112
00:06:30,000 –> 00:06:34,400
“idée fixe” đẩy những xung đột lên cao
cùng chủ đề lang thang xuống thấp của chàng.

113
00:06:34,960 –> 00:06:36,960
Hai chủ đề không hòa hợp gây cảm giác khó chịu.

114
00:06:37,840 –> 00:06:41,360
Khi chàng càng lúc càng kích động,
chúng ta nghe thấy dàn dây chơi tremolo.

115
00:06:41,360 –> 00:06:46,400
Đó là tiếng kéo vĩ nhanh và thực sự mãnh liệt
để biểu lộ cảm xúc thất thường của chàng.

116
00:06:47,760 –> 00:06:51,840
Berlioz tự hỏi: điều gì sẽ xảy ra
nếu chàng tái hợp cùng người yêu

117
00:06:51,840 –> 00:06:53,760
khi nàng chỉ vừa mới phản bội chàng vì người khác?

118
00:06:54,400 –> 00:06:57,920
Chúa ơi, Hector sẽ phát điên mất
nếu cứ nghĩ như thế!

119
00:06:57,920 –> 00:06:59,840
Ý tôi là, chàng không đơn giản là
đến gặp một người phụ nữ và nói

120
00:06:59,840 –> 00:07:01,280
“Vậy là, em sẽ không bao giờ phản bội anh, đúng không?”

121
00:07:01,280 –> 00:07:04,400
trước khi hỏi rằng “Ồ vậy ra em sống đối diện với anh à?”

122
00:07:04,400 –> 00:07:05,920
Phải đánh cược thôi, Hector à!

123
00:07:05,920 –> 00:07:06,880
Đánh cược thôi.

124
00:07:07,920 –> 00:07:11,840
Dù sao đi nữa, chúng ta lại nghe thấy mục đồng đó
gọi bạn bằng điệu “ranz des vaches”.

125
00:07:11,840 –> 00:07:14,640
Nhưng lần này, mục đồng kia không hồi đáp.

126
00:07:15,280 –> 00:07:20,560
Thay vào đó, chúng ta nghe thấy tiếng sấm từ xa
Do bốn timpani thể hiện,

127
00:07:20,560 –> 00:07:22,960
một cách phối khí hoàn toàn cách mạng thời đó.

128
00:07:23,520 –> 00:07:29,840
Đó là một ẩn dụ cho cơn bão cảm xúc tràn qua
dằn vặt chàng nghệ sĩ của chúng ta.

129
00:07:30,640 –> 00:07:34,000
Bị những giấc mơ về mối tình đơn phương dày vò

130
00:07:34,000 –> 00:07:37,040
chàng nghệ sỹ tự đầu độc mình bằng thuốc phiện.

131
00:07:37,040 –> 00:07:39,280
Nhưng liều thuốc quá yếu để giết chàng.

132
00:07:39,280 –> 00:07:44,160
Nó chỉ đẩy chàng vào
một loạt các ảo giác thậm chí còn điên cuồng hơn.

133
00:07:44,160 –> 00:07:46,320
Chàng nghe thấy tiếng bước chân hành quân.

134
00:07:46,320 –> 00:07:49,840
Bốn kèn bassoon loan báo
một đám binh lính diễu hành.

135
00:07:49,840 –> 00:07:54,640
Họ đang áp giải một tù nhân đến pháp trường
Để hành quyết trước công chúng.

136
00:07:54,640 –> 00:07:59,360
Và trong nỗi kinh hoàng, chàng có ảo giác
rằng chính chàng là tù nhân

137
00:07:59,360 –> 00:08:04,640
Chàng bị kết tội giết người yêu
để không ai khác có thể có được nàng.

138
00:08:04,640 –> 00:08:06,080
Hơi cường điệu nhỉ?

139
00:08:06,080 –> 00:08:08,000
À… không hẳn vậy.

140
00:08:08,000 –> 00:08:11,600
Như chúng ta đã biết,
Berlioz LÀ một người có những cử chỉ cực đoan.

141
00:08:11,600 –> 00:08:13,840
Một năm sau khi
viết bản giao hưởng,

142
00:08:13,840 –> 00:08:17,680
Berlioz phát hiện ra vị hôn thê của mình
Đang dan díu với vài người “cha nuôi”.

143
00:08:17,680 –> 00:08:20,320
Vì vậy, chàng đã mua thuốc độc, súng lục và đồ cải trang

144
00:08:20,320 –> 00:08:24,480
ấp ủ một kế hoạch tỉ mỉ
để giết cả hai người và chính mình.

145
00:08:25,440 –> 00:08:27,360
Rất may, chàng không bao giờ theo đuổi đến cùng việc này

146
00:08:27,360 –> 00:08:32,320
nhưng chính những tình tiết này giải thích tại sao
chủ đề này đến với chàng rất tự nhiên.

147
00:08:32,320 –> 00:08:36,320
Trên thực tế, Berlioz đã viết chương
thứ tư phi thường này chỉ trong một đêm.

148
00:08:37,680 –> 00:08:41,840
Một ban kèn đồng bắt thình lình cử lên
bản hành khúc điển hình thường được chơi

149
00:08:41,840 –> 00:08:45,520
trong các cuộc hành quyết công khai tại Paris của Berlioz.

150
00:08:45,520 –> 00:08:49,920
Chàng nghệ sĩ bước lên đoạn đầu đài
và trong giây phút cuối cùng của cuộc đời

151
00:08:49,920 –> 00:08:52,000
chợt nhớ về người chàng yêu.

152
00:08:52,000 –> 00:08:56,880
Một đoạn solo của kèn clarinet chơi “idée fixe”
bị nhát dao máy chém cắt cụt.

153
00:08:57,520 –> 00:09:01,760
Đầu chàng nảy xuống các bậc thang
theo tiếng pizzicato của bộ dây.

154
00:09:01,760 –> 00:09:07,840
Một hồi trống và đám đông reo hò tán dương.

155
00:09:08,720 –> 00:09:12,480
Chương nhạc cuối cùng vẫn tiếp tục
cơn phê thuốc phiện gây ảo giác.

156
00:09:12,480 –> 00:09:14,960
Chàng nghệ sĩ tưởng tượng ra
một lễ sabbath hắc ám.

157
00:09:14,960 –> 00:09:16,560
Ở đây chúng ta không nói về Ozzy Osbourne.

158
00:09:16,560 –> 00:09:20,160
Chúng ta đang nói về các phù thủy
tại một lễ cầu hồn hắc ám dành cho chàng nghệ sĩ.

159
00:09:20,160 –> 00:09:21,840
OK, có lẽ đó LÀ Ozzy Osbourne.

160
00:09:22,560 –> 00:09:26,880
Những tiếng rên rỉ kỳ lạ, những tiếng thì thầm,
những tràng cười phá lên, những tiếng hò reo từ xa –

161
00:09:26,880 –> 00:09:30,560
chàng nghệ sĩ nằm chết trên bàn thờ
trước những kẻ lập dị độc ác này.

162
00:09:31,120 –> 00:09:33,680
Và rồi phù thủy đầu đàn bước vào.

163
00:09:33,680 –> 00:09:36,480
Và BẠN BIẾT KHÔNG, không ai khác chính là…

164
00:09:39,120 –> 00:09:41,680
…người yêu bị sát hại của chàng!

165
00:09:41,680 –> 00:09:44,480
Nàng ta đến để chủ trì đám tang của chàng.

166
00:09:44,480 –> 00:09:48,720
Các clarinet the thé cùng các
piccolo thô tục chơi “idée fixe” của nàng.

167
00:09:49,360 –> 00:09:52,960
Lần này không còn là một chủ đề bẽn lẽn và quý phái nữa.

168
00:09:52,960 –> 00:09:56,320
Bây giờ nó được biến đổi thành
một giai điệu quán rượu kỳ cục,

169
00:09:56,320 –> 00:10:01,280
vì Berlioz đã biến người yêu của chàng nghệ sĩ
thành một ả điếm ở địa ngục.

170
00:10:01,920 –> 00:10:06,560
Đây là sự trả thù tối hậu dành cho Harriet Smithson
vì đã chạy trốn cùng người quản lý của nàng.

171
00:10:07,840 –> 00:10:11,440
Tiếng chuông báo tử ngân lên
để bắt đầu nghi thức hiểm độc.

172
00:10:11,440 –> 00:10:15,200
Đội quân ma quỷ hát khúc thánh ca
“Dies irae” có từ thời trung cổ:

173
00:10:15,200 –> 00:10:17,360
Khúc bình ca dành cho người chết.

174
00:10:17,360 –> 00:10:20,480
Bè này do các kèn tuba chơi
dù ban đầu Berlioz viết cho kèn ophicleide

175
00:10:20,480 –> 00:10:25,280
Đây là một nhạc cụ khác thường hiện không còn nữa.

176
00:10:25,280 –> 00:10:27,600
một giao thoa giữa bassoon và saxophone.

177
00:10:29,440 –> 00:10:34,560
Đã đến lúc cho điệu nhảy xoay vòng vui vẻ của đám phù thủy
khi tụ tập trên những chiếc vạc sủi bọt.

178
00:10:36,160 –> 00:10:38,320
Berlioz đã viết đoạn này như một fugue;

179
00:10:38,320 –> 00:10:44,880
một kiểu trò chơi xếp hình phức tạp, trong đó
một số ý tưởng âm nhạc phát triển độc lập với nhau.

180
00:10:44,880 –> 00:10:46,880
Đó là thứ chúng ta gọi là đối âm.

181
00:10:47,520 –> 00:10:50,000
Các fugue phải tuân theo các quy tắc nghiêm ngặt

182
00:10:50,000 –> 00:10:53,920
vì vậy viết fugue là một bài tập học thuật

183
00:10:53,920 –> 00:10:57,360
làm Berlioz khổ sở
khi đang học tại Nhạc viện Paris.

184
00:10:58,160 –> 00:11:00,720
Còn cách nào tốt hơn để đại diện cho địa ngục

185
00:11:00,720 –> 00:11:01,760
hơn là một bản fugue?!

186
00:11:03,120 –> 00:11:06,720
Berlioz chỉ thị cho violin và viola chơi “col legno”

187
00:11:06,720 –> 00:11:10,080
nghĩa là dùng cán gỗ của cây vĩ đập vào dây đàn.

188
00:11:10,080 –> 00:11:13,200
Điệu nhảy phù thủy kết hợp cùng khúc “Dies irae”.

189
00:11:13,200 –> 00:11:19,920
Hãy tưởng tượng điều này đã gây tranh cãi như thế nào –
Về cơ bản Berlioz đang nhại lại Mass Công giáo

190
00:11:19,920 –> 00:11:23,280
bằng cách đặt nó trong bối cảnh
một cuộc truy hoan quỷ quái.

191
00:11:24,000 –> 00:11:30,000
Tác phẩm kết thúc một cách khoa trương với cảnh
nàng hả hê nhìn linh hồn bị nguyền rủa của chàng.

192
00:11:35,520 –> 00:11:39,760
Buổi công diễn lần đầu “Giao hưởng Ảo tưởng” năm 1830
được đón nhận với thái độ lẫn lộn.

193
00:11:40,320 –> 00:11:43,760
Liszt có tư duy tự do ca ngợi Berlioz là một thiên tài.

194
00:11:43,760 –> 00:11:47,840
Wagner cách mạng nghĩ rằng
Berlioz là người kế thừa xứng đáng của Beethoven.

195
00:11:47,840 –> 00:11:52,160
Nhưng Mendelssohn lịch thiệp đã sửng sốt
bởi những quá quắt trong tổng phổ.

196
00:11:52,800 –> 00:11:55,760
Dù yêu hay ghét tác phẩm, không ai không mủi lòng.

197
00:11:55,760 –> 00:12:02,320
“Giao hưởng Ảo tưởng” là mẫu mực của Chủ nghĩa lãng mạn:
vở kịch mê-lô tâm lý tự chủ và thành thật

198
00:12:02,320 –> 00:12:04,800
từ trái tim và tâm hồn nhà soạn nhạc.

199
00:12:05,360 –> 00:12:10,480
Việc Berlioz đưa cái gì đó rất cá nhân vào âm nhạc
là một điều mới lạ gây sửng sốt.

200
00:12:11,600 –> 00:12:14,320
Nhưng tác phẩm có thu hút được
sự chú ý của Harriet Smithson không?

201
00:12:14,320 –> 00:12:15,600
À…thật đáng buồn là không.

202
00:12:16,160 –> 00:12:19,680
Berlioz đã tìm mọi cách để nàng tham dự

203
00:12:19,680 –> 00:12:25,200
nhưng chàng sẽ phải đợi hai năm nữa
để nàng tới nghe nhạc theo lời mời của một người khác.

204
00:12:25,760 –> 00:12:30,160
Vào dịp năm 1832 đó, nàng không được báo trước
về âm nhạc trong chương trình

205
00:12:30,160 –> 00:12:33,360
cũng như không biết rằng
chính Berlioz sẽ ở đó.

206
00:12:33,360 –> 00:12:38,400
Nhưng chàng đã dành cho nàng vé lô tốt nhất
chỉ cách chàng mười feet.

207
00:12:38,960 –> 00:12:43,920
Vô số người nổi tiếng đã có mặt trong đám khán giả:
Liszt, Chopin, Paganini, Victor Hugo.

208
00:12:43,920 –> 00:12:49,440
Nhưng chính Harriet, dẫu không hay biết,
là người đã truyền cảm hứng cho cả buổi tối.

209
00:12:50,320 –> 00:12:54,320
Khi nàng cẩn thận đọc
ghi chú chương trình của Berlioz

210
00:12:54,320 –> 00:12:58,560
nàng nhận ra rằng “Giao hưởng Ảo tưởng” toàn nói về mình.

211
00:12:59,120 –> 00:13:00,880
Nàng là “idée fixe”.

212
00:13:01,920 –> 00:13:05,520
Harriet đồng ý gặp Berlioz
nhưng liệu nàng có kết hôn với chàng không?

213
00:13:05,520 –> 00:13:08,880
Chà, quả là hơi thủ đoạn
sau khi bạn vừa nghe một bản giao hưởng nói rằng

214
00:13:09,600 –> 00:13:12,640
“Ờm… anh đã mơ về em, trong giấc mơ đó
anh giết em vì em không đáp lại tình anh.”

215
00:13:12,640 –> 00:13:15,280
“Ồ và anh cũng đã biến em thành
ả điếm quỷ quái vì sự phản bội của em.”

216
00:13:16,560 –> 00:13:20,240
Theo cách xử sự điển hình của Berlioz,
nhà soạn nhạc cuối cùng đã có được điều mình muốn.

217
00:13:20,240 –> 00:13:24,400
Chàng đã nuốt một liều thuốc phiện chết người
ngay trước mắt nàng.

218
00:13:24,400 –> 00:13:27,840
Lúc này, Harriet quá kích động
chỉ có thể đồng ý kết hôn.

219
00:13:27,840 –> 00:13:32,480
Ồ… và năm phút sau chàng tiện thể
lấy thuốc giải độc từ túi của mình.

220
00:13:32,480 –> 00:13:34,640
Đồ vô lại Berlioz!

221
00:13:34,640 –> 00:13:37,120
Chàng đã mang lại hy vọng
cho những kẻ rình rập ở khắp mọi nơi.

222
00:13:37,120 –> 00:13:40,480
Sự kiên trì và một chút thiên tài
cuối cùng sẽ đưa bạn đến đích.

223
00:13:41,600 –> 00:13:46,560
Nhưng trong một sự xoay vần kỳ lạ của số phận,
cặp đôi bắt đầu hành động trong THỰC TẾ

224
00:13:46,560 –> 00:13:49,440
điều mà “Giao hưởng Ảo tưởng” chỉ tưởng tượng.

225
00:13:49,440 –> 00:13:55,840
Vì Berlioz không hề biết rằng
Đây không còn là Harriet Smithson của sáu năm trước.

226
00:13:56,480 –> 00:14:02,320
Giờ nàng là kẻ nghiện rượu với sự nghiệp xuống dốc,
người chỉ lấy chàng vì tiền.

227
00:14:02,320 –> 00:14:06,640
Nàng sẽ sớm mất đi nhan sắc
Và nỗi ám ảnh của Berlioz nhạt dần.

228
00:14:06,640 –> 00:14:08,080
Cuộc hôn nhân trở nên cay đắng.

229
00:14:08,080 –> 00:14:10,560
Họ thậm chí không thể cãi vã bằng cùng một ngôn ngữ.

230
00:14:10,560 –> 00:14:12,960
Họ li thân chỉ vài năm sau đó,

231
00:14:12,960 –> 00:14:17,600
Harriet không thể sống theo mẫu phụ nữ
mà bản giao hưởng đã thần tượng hóa.

232
00:14:17,600 –> 00:14:19,280
Vì vậy, bài học của câu chuyện là gì?

233
00:14:19,280 –> 00:14:21,520
Hãy thận trọng với điều bạn muốn.

234
00:14:21,520 –> 00:14:23,600
Và đừng chơi thuốc nhé các bạn trẻ.
Dịch phụ đề: Berlioz in Vietnam