Bài đăng ngày 7/5/1956 trên tạp chí Time
Có lần, theo như câu chuyện kể lại, một chính ủy Liên Xô đã đến thăm Nghệ sĩ vĩ cầm David Oistrakh ở Odessa, nhìn vào một chiếc nôi và nghiêm khắc ra lệnh: “Hãy biến cậu bé đó thành một nghệ sĩ vĩ cầm giỏi như cha của nó.” Trong một thời gian, có vẻ như không có điều gì như thế có thể xảy ra. David Oistrakh đã trên con đường trở thành một trong những nghệ sĩ vĩ cầm giỏi nhất thế giới, và cậu bé Igor đã có dấu hiệu ghét tiếng đàn vĩ cầm ngay từ khi bắt đầu chơi đàn lúc sáu tuổi. Nhưng họ vẫn giữ cây vĩ của cậu cẩn thận. Năm 18 tuổi, cậu vào Nhạc viện Moscow, trở thành học viên master class. Thầy của cậu: cha cậu. Tuần trước, Nghệ sĩ vĩ cầm Igor, một người đàn ông 25 tuổi gầy gò, mặt to, tai dày, đã đi khắp các phòng hòa nhạc ở Đức một cách đầy năng lượng, thu được những lời hoan hô và những lời đánh giá rằng nếu cậu chưa giỏi như cha mình, thì cậu sẽ sớm trở thành như vậy.
Chàng Igor trẻ tuổi lần đầu tiên rời nước Nga vào năm 1949 để giành giải nhất về violin tại Liên hoan Thanh niên Budapest. Kể từ đó, ông đã xuất hiện ở Anh, Pháp, Phần Lan, Áo và Thụy Sĩ, thu hút rất nhiều sự chú ý phấn khích. Lần này, ông đã biểu diễn mười buổi ở Tây Đức (cộng với các buổi thu âm) trong 15 ngày, kết thúc vào tuần trước với một buổi biểu diễn hoành tráng tại nhà hát Titania-Palast lạnh lẽo và tiện dụng của Tây Berlin.
Cả khán phòng đang trong tâm trạng dè chừng. Tiếng vỗ tay mở màn chỉ là lịch sự. Igor chơi bản Sonata giọng La trưởng của César Franck với đôi mắt khép hờ tập trung vào cần đàn, môi mím chặt, miệng mấp máy. Đó là một màn trình diễn ấn tượng, đầy màu sắc. Tác phẩm tiếp theo, Sonata giọng Sol thứ làm đau khớp ngón tay của Bach, là một thử thách đối với bất kỳ nghệ sĩ vĩ cầm nào. Nghệ sĩ vĩ cầm Oistrakh dường như đã dè trước điều đó với cả sự ghê tởm và sợ hãi và chơi nó như chỉ cho qua. Tuy nhiên, đó là sự thất vọng duy nhất của buổi tối. Sau các tác phẩm của Prokofiev, Szymanowski và Saint-Saëns, khán giả đã giải tán trong tiếng reo hò.
Nghệ sĩ vĩ cầm đầu tiên Helmut Heller của Dàn nhạc giao hưởng Berlin là một trong số nhiều nghệ sĩ chuyên nghiệp trong thính giả. Ông cho biết: “Igor Oistrakh là một nghệ sĩ biểu diễn điêu luyện gợi nhớ đến Heifetz. Tôi đã nghe cậu bé chơi nhiều lần và tôi thấy rõ rằng cậu bé chưa đạt đến giai đoạn phát triển của cha mình. Người con trai chơi phần lớn từ tiềm thức; người cha đã thành công trong việc nâng cao nghệ thuật của mình bằng cách chơi một cách có ý thức mà không hy sinh những phẩm chất của tiềm thức làm phong phú thêm cho cách chơi của mình.”
Ở hậu trường, Igor Oistrakh lo lắng hỏi những người bạn Liên Xô, “Âm thanh phát ra thế nào?” Khi được đảm bảo rằng âm thanh đạt yêu cầu, ông mỉm cười nhẹ nhõm, gói ghém cây vĩ cầm Guadagnini 1751 của mình và lên đường đến Moscow, theo học thêm một số bài học từ cha.
Vaiduakhu dịch
Nguồn: time.com
