Thông tin chung

Opera: Les Troyens (Những người thành Troie)
Âm nhạc: Hector Berlioz
Libretto: Hector Berlioz
Công diễn lần đầu: ngày 4 tháng 11 năm 1863 tại Paris.
Nhân vật: Loại giọng
Énée: tenor
Chorèbe: baritone
Panthée: bass
Narbal: bass
Iopas: tenor
Ascagne: soprano
Cassandre: mezzo-soprano
Didon: mezzo-soprano
Anna: contralto

Tóm tắt nội dung

Màn 1

Sau mười năm bị người Hy Lạp vây hãm, người dân thành Troie hân hoan vui mừng với viễn cảnh hoà bình. Họ lấy làm ngạc nhiên khi người Hy lạp rời đi và để lại một con ngựa gỗ khổng lồ như muốn dâng lên nữ thần bảo hộ thành phố là Athena. Con gái của nhà vua Priam, Cassandre, một nữ tiên tri, đang cố tìm hiểu xem có điều gì đặc biệt đằng sau sự biến mất của người Hy Lạp. Trong một khoảnh khắc loé sáng, nàng nhìn thấy bóng ma của Hector, anh trai nàng, trên tường thành và không thành công trong việc cảnh báo cho cha và Chorèbe, vị hôn thê của mình về những tai hoạ sắp đến. Khi Chorèbe nài nỉ nàng tham gia vào buổi tiệc mừng, nàng đã thúc giục chàng rời bỏ thành phố vì nàng tiên đoán được rằng cái chết sẽ đến với cả hai người, Chorèbe và cha nàng. Énée, thủ lĩnh của đội quân thành Troie, đi vào cùng với một nhóm người để dâng lễ tạ ơn các vị thần. Một điềm gở xuất hiện khi Andromaque, người vợ goá của Hector đem con trai của nàng là Astyanax đến trao cho vua Priam và hoàng hậu Hécube. Énée báo cáo rằng giáo sĩ Laocoon nghi ngờ rằng con ngựa gỗ này có thể là một loại cạm bẫy, đã phóng ngọn giáo của ông vào nó và giục đám đông hãy đốt bỏ nó đi. Ngay lúc đó thì có hai con rắn biển to lớn đã nuốt chửng ông ta. Énée đề nghị rằng hãy đem con ngựa vào thành như một chiến lợi phẩm để đền đáp nữ thần Athena. Khi từ xa có tiếng nhạc hành khúc thành Troie và con ngựa được kéo gần tới, Cassandre nhận ra rằng nó chứa đựng thảm hoạ.

Màn 2

Énée đang ngủ trong phòng thì bóng ma của Hector hiện về, bảo chàng trốn đi vì định mệnh của chàng là phải thành lập một đế chế mới mà một ngày nào đó sẽ thống lĩnh cả thế giới. Khi bóng ma biến mất, bạn của Énée là Panthée lao vào, mình đầy thương tích và báo rằng những binh lính Hy Lạp nấp trong con ngựa gỗ đang tàn phá thành Troie. Énée vội vã dẫn dắt đội quân kháng cự.

Trong dinh thự của nhà vua, những người phụ nữ Troie đang cầu xin những kẻ xâm lược tha cho. Cassandre tiên báo rằng Énée và một vài người con của Troie sẽ trốn thoát đến Ý để xây dựng nên Rome – một thành Troie mới. Chorèbe chết và Cassandre cũng chuẩn bị cho cái chết của chính nàng. Nàng hỏi những người phụ nữ khác rằng họ muốn chết trong tự do hay là chịu bị hãm hiếp và làm nô lệ. Sau khi đuổi một vài người sợ chết đi, những người còn lại tiếp tục ngồi với cây đàn lyre của mình và lặp lại lời thề chết trong tự do. Những chiến binh Hy Lạp vào phòng để tìm kiếm quốc bảo, đã rất kinh hãi trước cảnh tượng những người phụ nữ tự tử hàng loạt. Énée và những cận vệ của chàng trốn đi cùng với của cải của mình.

Màn 3

Trong một gian trưng bày trong dinh thự của Didon, Nữ vương của Carthage, những thần dân của nàng đang hết lời ngợi ca nàng. Nàng nhắc họ rằng, chỉ mới bảy năm kể từ ngày họ trốn khỏi Tyre, vậy mà họ đã xây dựng nên một vương quốc phồn vinh. Anna, em gái nữ vương cam đoan với Didon – vốn là một goá phụ – rằng, rồi sẽ có một ngày nàng sẽ lại yêu. Lopas, thi sĩ của hoàng gia, thông báo rằng họ có những vị khách viếng thăm. Đó là những người sống sót sau một vụ đắm tàu trong cơn bão vừa mới xảy ra. Didon chào đón họ. Họ chính là những người thành Troie còn sống sót đang trên đường đi đến Ý, ghé qua xin Didon cho tá túc một vài ngày và xin dâng cho nữ vương những tài sản mà họ còn mang theo. Ngay khi đó thì có tin báo đến Didon rằng vua nước Numidia là Larbas đang chuẩn bị tấn công Carthage vì Didon đã từ chối lời cầu hôn của hắn. Énée bước ra từ giữa đám thuỷ thủ, tự giới thiệu mình và đề nghị được cùng chiến đấu với những người dân Carthage. Didon chấp nhận và Énée tập hợp lực lượng của mình lại để đẩy lùi những kẻ xâm lược, sau khi tin tưởng giao phó con trai mình là Ascagne cho nữ vương chăm sóc.

Màn 4

Dàn nhạc chơi Interlude: Cơn bão và Cuộc săn hoàng gia. Một vài ngày sau trong khu rừng, những nữ thuỷ thần đang chơi đùa trong một dòng suối, ẩn trốn khi những người thợ săn đến. Một cơn bão ập đến, Didon và Énée đi tìm một cái hang để ẩn náu. Các thần sông, thần rừng và thần điền dã nhảy múa trong cơn bão và biến mất khi cơn bão đi qua.

Chiều buông xuống khu vườn của Didon bên bãi biển. Anna hỏi Narbal, vị cố vấn của nữ vương, vì sao ông trông ông có vẻ lo lắng khi bây giờ, những người Numidia đã bị đánh bại rồi. Ông ta trả lời rằng vì từ khi Didon đem lòng yêu Énée, nàng trở nên xao nhãng trách nhiệm của mình, hơn nữa định mệnh của Énée là đến Ý – không có gì tốt đẹp cho chuyện tình lãng mạn cả. Narbal e sợ rằng khi mở rộng lòng mến khách cho những người lạ, Carthage cũng rước vào sự sụp đổ của chính nó. Didon bước vào cùng Énée và nàng yêu cầu Énée kể cho nàng nghe về những ngày cuối cùng của Troie. Khi chàng kể rằng Andromaque, người vợ goá của Hector, sau một thời gian chịu đựng, đã yêu và cưới Pyrrhus, một kẻ thù, Didon nhận ra nàng cũng đang ở trong một tình cảnh tương tự như vậy. Nàng và Énée say sưa nói về tình yêu của họ, nhưng một lúc sau thần Mercure xuất hiện trong ánh trăng và nhắc nhở Énée rằng định mệnh của chàng là phải đến Ý.

Màn 5

Đêm trên bãi biển, những con tàu của người Troie thả neo gần đấy, Hylas, một thủy thủ trẻ đang hát một ballad về nỗi nhớ nhà và ngủ quên. Panthée nói với những thủ lĩnh Troie khác, việc họ ở lại nơi đây quá lâu đang trở thành một nỗi lo lắng đè nặng: những điềm báo và những bóng ma xuất hiện hàng ngày như nhắc nhở họ về sự nôn nóng của Hector và những vị thần linh rằng họ đang giậm chân tại chỗ. Cuối cùng, quyết ra đi vào ngày mai, họ dỡ lều trại thì có hai lính gác chạy đến, dẫn đường cho Énée. Énée phải đấu tranh xua đuổi những mối nghi ngờ và làm những gì chàng phải làm. Khi chàng kiên quyết đòi đi gặp Didon lần cuối, những bóng ma của Priam, Hector, Chorèbe và Cassandre xuất hiện, thúc giục chàng phải làm theo yêu cầu của họ. Bị buộc phải xa rời Didon, Énée đánh thức những chiến binh Troie và yêu cầu họ căng buồm ra khơi trước khi mặt trời mọc. Tuy nhiên, Didon đã tìm thấy chàng và nổi cơn thịnh nộ vì bị chàng ruồng bỏ. Mặc dù Énée quả quyết rằng chàng yêu nàng, nàng vẫn nguyền rủa chàng. Trong tiếng nàng thét mắng, Énée quẫn trí bước lên tàu.

Trong dinh thự của Didon, khi ánh bình minh ló dạng, nữ vương yêu cầu em gái mình tới chỗ Énée. Lúc này, cơn giận của nàng đã qua đi, nàng sẽ thử thuyết phục chàng lưu lại thêm ít ngày nữa, nhưng những con tàu của người Troie đã chỉ còn là những chấm nhỏ trên mặt biển xa. Didon than vãn rằng nàng đã không dự liệu được sự phụ bạc của Énée để đốt cháy hạm đội của chàng đi. Thế rồi, nàng đốt hết những món quà và kỷ vật của chàng để lại. Nàng ra lệnh dựng một giàn thiêu.

Trong khu vườn của nữ vương bên bờ biển, một giàn thiêu đã được dựng lên với hình nhân của Énée gồm cả giường cưới. Các giáo sĩ cầu nguyện sự an lành đến trong trái tim của Didon, trong khi Anna và Narbal nguyền rủa chuyến đi của Énée đến Ý. Didon thấy trước số phận mình sẽ được nhớ đến cùng với nỗi ô nhục của Énée: một vị tướng của Carthege trong tương lai, Hannibal, sẽ báo thù cho nàng chống lại nước Ý. Cầm lấy thanh gươm của Énée, Didon đâm vào mình và ngã vật xuống chiếc giường. Với hơi thở hấp hối, Didon nói với những người chứng kiến đang bị sốc rằng định mệnh đã chống lại Carthage: nó sẽ bị phá huỷ và Rome sẽ thống trị mãi mãi. Quay lưng lại với viễn cảnh của đế chế La Mã, những người sống sót tuyên bố rằng lòng căm thù sẽ mãi mãi dành cho Énée và con cháu chàng.

noname (nhaccodien.info) dịch

Nguồn: metopera.org

Facebook Comments