Bức tranh “Kreutzer Sonata” của René François Xavier Prinet được sử dụng nhiều năm trong quảng cáo nước hoa nữ Tabu.

Trái ngược với Beethoven, Bridgetower có vẻ ngoài cao ráo bảnh bao và thường nhìn phụ nữ bằng nửa con mắt… Trong lúc hai người đang chén tạc chén thù, Bridgetower buông lời nhận xét khiếm nhã về một phụ nữ mà Beethoven quen biết khiến nhà soạn nhạc nổi cáu. Ông yêu cầu Bridgetower trả lại bản thảo bản sonata và thông báo rút lại lời đề tặng.

George Bridgetower (1779-1860), nghệ sĩ violin trứ danh người Anh, tới Vienna năm 1803 và gặp Beethoven qua lời giới thiệu của hoàng thân Lichnowsky. Họ cùng hòa tấu và tài năng của Bridgetowe đã gây ấn tượng với Beethoven.

Nghe lời nài nỉ của Bridgetow, Beethoven đồng ý soạn một bản sonata violin mới để hai người cùng biểu diễn trong một buổi hòa nhạc thuộc loạt chương trình hòa nhạc buổi sáng danh tiếng tại Rạp Augarten do Ignaz Schuppanzigh điều hành.

Trái ngược với Beethoven, Bridgetower có vẻ ngoài cao ráo bảnh bao và thường nhìn phụ nữ bằng nửa con mắt. Ông có dòng máu lai – mẹ là người Ba Lan và cha đã người Tây Ấn. Được ghi nhận vì tài năng siêu phàm, ông đã từng biểu diễn trước Vua George III tại lâu đài Windsor, trước Hoàng thân Regent tại Rạp Brighton mới xây dựng, Pump Rooms và khắp miền nam nước Anh.

Để soạn bản sonata mới, Beethoven đã lấy chương cuối từ một bản sonata trước đó (mà ông đã thay thế) và soạn thêm chương đầu và chương thứ hai. Chương nhạc đầu khá đồ sộ, mở đầu với phần solo violin đồng thời trên cả bốn dây. Ông chuyển bản nhạc cho Bridgetower chỉ một ngày trước buổi biểu diễn!

Một đám khán giả tinh hoa đã tụ tập để nghe tác phẩm mới: ngài đại sứ Anh, Đại công tước Rudolph, Hoàng thân Lichnowsky, Hoàng thân Lobkowitz và các nhà bảo trợ nghệ thuật khác.

Buổi biểu diễn bắt đầu. Đến ô nhịp thứ 35 của chương một, Beethoven đã viết một đoạn chạy ngón cho piano độc tấu mở rộng đến vài quãng tám và đánh dấu “nhắc lại”. Ở lần nhắc lại, sau khi Beethoven thể hiện đoạn chạy ngón, Bridgetower liền mô phỏng lại trên đàn violin.

Beethoven rời mắt khỏi phím đàn piano, ngước nhìn lên vẻ nhạc nhiên. Ông chạy ngang qua sân khấu tới ôm chầm lấy Bridgetower rồi chạy trở lại đàn piano và tiếp tục chơi.

Buổi biểu diễn hoàn toàn thắng lợi. Tại bữa tiệc chúc mừng sau đó, Beethoven thông báo rằng ông sẽ đề tặng bản Sonata violin mới này cho Bridgetower. Ông viết lên đầu trang bìa của bản thảo: Sonata per uno mulaticco lunattico (nghĩa là “sonata dành cho một gã khùng da ngăm”).

Trong lúc hai người đang chén tạc chén thù, Bridgetower buông lời nhận xét khiếm nhã về một phụ nữ mà Beethoven quen biết khiến nhà soạn nhạc nổi cáu. Ông yêu cầu Bridgetower trả lại bản thảo bản sonata và thông báo rút lại lời đề tặng. Thay vì Bridgetowe, Beethoven tuyên bố, ông sẽ đề tặng tác phẩm này cho một nghệ sĩ violin bậc thầy vĩ đại nhất châu Âu, người đang cư trú ở Paris.

Bridgetower nài xin Beethoven thay đổi quyết định song Beethoven rất sắt đá. Vết rạn nứt tình cảm giữa hai người đã không được hàn gắn. Một tuần sau Bridgetower rời Vienna để tới thăm họ hàng ở Ba Lan quê mẹ và hai người không bao giờ gặp lại nhau.

Rất lâu sau khi Beethoven tạ thế, khi Bridgetower đã là một ông già sống trong khốn khó tại một nhà tế bần ở Peckham phía nam London, có một nhà nghiên cứu về Beethoven tìm đến Bridgetower để hỏi xem có thật là ông đã từng gặp Beethoven không.

Bridgetower kể lại câu chuyện về buổi biểu diễn đầu tiên bản Sonata violin số 9, về chuyện ông đã chơi lặp lại bè piano, và chuyện Beethoven đã đề tặng bản sonata này cho mình. Và nhất là chuyện một lời nhận xét ngu ngốc về một phụ nữ đã khiến Beethoven rút lại lời đề tặng như thế nào. Đáng lẽ phải gọi tác phẩm này là Sonata Bridgetower, đáng lẽ cái tên Bridgetower đã được nổi tiếng khắp châu Âu, đáng lẽ…

Thay vào đó lịch sử âm nhạc đã không biết đến Bridgetower. Ông chết trong nghèo đói và người phụ nữ chứng kiến cái chết của ông đã ký vào giấy chứng tử bằng một dấu chữ thập. Ông yên nghỉ tại nghĩa trang Kensal Green, phía tây London trong sự quên lãng của người đời.

Còn Rudolphe Kreutzer, nghệ sĩ violin bậc thầy ở Paris được Beethoven gửi cho bản nhạc này thì sao? Khi nhận được bản thảo, ông xem qua rồi tuyên bố rằng không thể chơi được, rằng Beethoven đã không hiểu đàn violin. Và Kreutzer, người mà cái tên bị/được gắn chặt vào bản Sonata violin số 9 cho tới tận ngày nay, chưa từng một lần chơi nó.

na9 tổng hợp